koszyk
Start Historia

Historia

Choć II wojna światowa gwałtownie zakończyła historię LS 1936, jest ona zdecydowanie warta uwagi:

  • Polskiej produkcji limuzyna wykonana dla polskiej generalicji i oficjeli, wyprodukowana w Państwowych Zakładach Inżynierii
  • Polskiej produkcji (przedwojenny!) silnik V8
  • Wizjonerski na ówczesne czasy design - za projekt odpowiedzialni byli inżynierowie Stanisław Panczakiewicz oraz Kazimierz Studziński
  • Wizjonerskie zawieszenie z regulowaną amortyzacją oraz prześwitem 180-230mm podczas jazdy!
  • Jeden wyprodukowany prototyp jezdny, z przebiegiem ponad 100 000 km. Posiada on niesamowite właściwości jezdne.
  • Wrzesień 1939 r.: bombardowanie Państwowych Zakładów Inżynierii, co kończy najodważniejszy projekt motoryzacyjny przedwojennej Polski.

Biuro Studiów PZInż

inż. Stanisław Panczakiewicz

Autor nadwozia LS1936. Zaprojektował także m.in. nadwozie pierwszego polskiego samochodu osobowego, CWS T-1, zbudował nadwozie do Fiata 621, współautor projektu motocykla Sokół.

mgr inż. Kazimierz Studziński

Opracował założenia konstrukcyjne LS1936.

inż. Zygmunt Okołów

Kierujący Biurem Studiów PZInż. Polski inżynier, konstruktor pojazdów i silników spalinowych, żołnierz Armii Krajowej.

inż. Mieczysław Dębicki

Projektant podwozia. Polski inżynier, konstruktor, profesor Politechniki Łódzkiej i Politechniki Warszawskiej.

Prof. inż. Jerzy Bohdan Dowkontt

Projektant podwozia. Polski inżynier, konstruktor, profesor Politechniki Łódzkiej i Politechniki Warszawskiej.

Aleksander Rummel

Polski inżynier i konstruktor. Profesor Politechniki Szczecińskiej. Zajmował się mechaniką pojazdową i budową silników.

PZInż 403 Lux-Sport 1935 - 2019

Marzec 1935

Kierownictwo Zaopatrzenia Broni Pancernych składa zamówienie na opracowanie pojazdu w Państwowych Zakładach Inżynierii - z pierwotnym przeznaczeniem na reprezentacyjny samochód dla generalicji. Miał on zastąpić flotę użytkowanych dotychczas pojazdów zagranicznych. Pierwsze wojskowe zamówienie opiewało na „30 karet siedmioosobowych” w cenie zakupu 24 tys. zł za egzemplarz!

Założeniami ogólnymi stworzenia tego samochodu było dorównanie liderom światowej motoryzacji w segmencie pojazdów, gdzie znaczenie miała nie cena, lecz doskonałość techniczna, prestiż, elegancja i komfort podróży.

Wiosna 1936

Przedprototyp zgodnie z harmonogramem miał być gotowy na wiosnę 1936 roku, w tym terminie wykonano podwozie i prowizoryczne nadwozie, w miejsce wymagającego dopracowania silnika V8 zainstalowano sportowy silnik Fiata 122S i przystąpiono do jego testów.

Wrzesień 1936

W tym czasie skompletowano drugie podwozie dla celów wystawowych: wyeksponowano je na Wystawie Przemysłu Mechanicznego i Elektrycznego w Warszawie.

Jednocześnie ukończono budowę przedwojennego silnika V8 o pojemności 3880 cm³, osiągającego moc 96 KM przy 3600 obr./min.

Październik 1936

To miesiąc, w którym zaczęto testować auto z właściwym już silnikiem, przejeżdżając bezusterkowo 30 tysięcy km. Kierowcy podkreślali wysokie parametry eksploatacyjne pojazdu i twierdząc, że samochód jest udany pod każdym względem. Entuzjazm pierwszych kierowców LS ddaje fragment relacji redaktora przedwojennego „Auta”, Tadeusza Grabowskiego:

“Siadam za kierownicą w towarzystwie inżynierów z PZInż. i wyjeżdżam na szosę. Uderza mnie przede wszystkim łatwość prowadzenia: sprzęgła używa się tylko przy ruszaniu z miejsca, a potem przełącza się biegi za pomocą dźwigni pod kierownicą, bez użycia jakichkolwiek innych organów. Można je przełączać bez gazu, z gazem, szybko lub powoli - skrzynka biegów elektryczna Cotala działa zupełnie samoczynnie i nie pozwala na omyłkę. [...] Jedziemy dalej. Próbuję skrętów. Wóz posłusznie wpisuje się w każdy łuk, nie pochyla się na boki i nie zdradza tendencji do zarzucania. Szybko wydostajemy się za miasto i zwiększamy tempo. Maszyna prowadzi się bardzo spokojnie, trzyma się doskonale drogi. [...] Dodaję nagle gazu: wóz jak z procy wyskakuje naprzód, natychmiast osiągając 118 km/h. Nie czuje się jednak tej szybkości. Zwalniam i znów naciskam pedał gazu. Zauważam, że samochód, w przeciwieństwie do wozów karosowanych normalnie, nie napotyka dużego oporu powietrza. Wrażenie jest takie, że przejście ze 100 na 120 km/h jest równie łatwe jak z 40 na 60. [...] Jedziemy dalej, widzę odcinający się wyraźnie pas bruku z kamienia polnego. Zwalniam przewidująco do czterdziestki i wjeżdżam na wyboje, spodziewając się silnego rzucania, jak w przeciętnych samochodach. Jestem mile rozczarowany, wóz niesie doskonale. [...] Zwiększam więc szybkość, najpierw powoli i ostrożnie, a potem już śmielej. Noszenie nie zmienia się ani na jotę. Wobec tego dodaję gazu i po chwili już ciągnę setkę. [...] Tylko lekkie kołysanie świadczy o wyjątkowo złej drodze. Muszę stwierdzić, że rzadko spotykałem samochody o tak wspaniałym noszeniu. "L-S" po prostu nie odczuwa zupełnie dziur w szosie i nie wymaga zmniejszenia na nich szybkości”

1937

Było to mocno związane z decyzją wiceministra komunikacji, Juliana Piaseckiego, który ułatwił tworzenie licznych montowni w Polsce, co pozbawiło Fiata pozycji monopolisty - to spowodowało z kolei znaczne zwiększenie podaży i obniżenie cen samochodów. Rozpoczęcie produkcji seryjnej zaplanowano na początek lat 40., jednak ze względu na wybuch II wojny światowej plany te zostały przekreślone.

Losy po wybuchu II Wojny Światowej

Według informacji inż. Rummla prototyp LS spłonął w garażu PZInż. w czasie nalotu niemieckiego we wrześniu 1939 roku. Ocalały dwa kompletne silniki, zamienione równoważną masą złomu przez dwóch polskich właścicieli cegielni, którzy zamierzali je wykorzystać. Ewakuowana na wschód dokumentacja zaginęła.

Kwiecień 2019

Założenie Fundacji Luxsport, której celem jest wskrzeszenie zabytku polskiej motoryzacji i pisania dalszych kart w jego historii.

2024 - 2026

Planowane ukończenie Narodowego Projektu Odbudowy PZInż 403 Lux-Sport.

Wesprzyj Narodowy Projekt Odbudowy LS1936

Wesprzyj odbudowę

Gdzie można zobaczyć LS1936?

Galeria Malta
ul. Maltańska 1, 61-131 Poznań
I piętro

+48 535 337 763 +48 535 337 763

Poniedziałek - sobota: 10:00 - 22:00
Niedziela handlowa: 10:00 - 20:00

Chcesz wesprzeć projekt? Masz pytania?

Wyślij wiadomość
REALIZACJA HESNA